Trong bối cảnh hiện nay, các công ty logistics nội địa đang gặp phải những thách thức ngày càng lớn khi phải đối đầu với các đối thủ quốc tế có nguồn lực mạnh mẽ. Áp lực không chỉ đến từ việc số hóa mà còn từ yêu cầu xanh hóa logistics nhằm giảm phát thải và bảo vệ môi trường. Đây là vấn đề cấp thiết trong ngành, đặc biệt khi logistics chiếm tới 1/3 lượng phát thải toàn cầu.
Các công ty lớn như DHL, Gemadept, Kuehne+Nagel đã tiên phong cam kết giảm phát thải và đưa ra các biện pháp mạnh mẽ như sử dụng xe tải điện, thiết bị tự động hóa và công nghệ tiên tiến. Trong khi đó, các công ty logistics Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, gặp nhiều khó khăn trong việc bắt kịp xu hướng này do hạn chế về nguồn lực và công nghệ.
Theo ông Mai Trần Thuật, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Logistics Dược phẩm Đông Á, việc đầu tư điện mặt trời áp mái để giảm chi phí năng lượng và phát thải gặp nhiều rào cản. Mặc dù đã nghiên cứu nhiều giải pháp, nhưng hiện tại, chính sách hỗ trợ bán điện dư thừa lên lưới điện chưa thực sự rõ ràng, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc triển khai.
Các doanh nghiệp logistics nội địa cũng đang phải đối mặt với những vấn đề lớn trong quá trình chuyển đổi hệ thống vận tải. Xe tải điện vẫn chưa được phổ biến rộng rãi tại Việt Nam, và thiếu các trạm sạc điện cũng làm giảm tính khả thi của việc sử dụng loại phương tiện này. Theo ông Thuật, mặc dù công ty đã có ý định chuyển sang xe tải điện, nhưng việc thiếu cơ sở hạ tầng phù hợp, như trạm sạc điện và các chính sách hỗ trợ, đã khiến việc triển khai gặp nhiều thách thức.
Việt Nam hiện có hơn 34.000 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực logistics, trong đó 89% là doanh nghiệp nội địa nhưng chỉ chiếm 30% thị phần. Phần lớn các doanh nghiệp này đóng vai trò cung cấp dịch vụ vệ tinh cho các công ty logistics quốc tế, chưa tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Khi các tập đoàn lớn đẩy mạnh xanh hóa logistics, doanh nghiệp Việt Nam phải đối mặt với việc đầu tư tốn kém, tạo nên áp lực lớn trong việc thay đổi chiến lược kinh doanh.
Dù gặp nhiều khó khăn, các doanh nghiệp logistics Việt Nam vẫn đang cố gắng đưa ra các biện pháp xanh hóa, từ việc thay đổi nhỏ như chuyển từ bao bì nilon sang thùng carton, tối ưu hóa quy trình giao hàng, đến việc số hóa quy trình quản lý để tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu suất. Theo khảo sát, 66% doanh nghiệp logistics nội địa đã đưa xanh hóa vào chiến lược phát triển, nhưng thực tế chỉ có 33% doanh nghiệp đạt tiêu chuẩn ISO14000, cho thấy khoảng cách giữa kế hoạch và thực tế vẫn còn khá lớn.
Vấn đề không chỉ nằm ở phía doanh nghiệp, mà còn liên quan đến cơ sở hạ tầng và chính sách hỗ trợ từ nhà nước. Hệ thống hạ tầng hiện nay, từ đường cao tốc, cảng biển cho đến vận tải đa phương thức, vẫn chưa đáp ứng đủ yêu cầu để doanh nghiệp có thể chuyển đổi sang logistics xanh một cách toàn diện. Theo TS. Trần Thị Thu Hương, trưởng bộ môn Logistics và Chuỗi cung ứng tại Đại học Thương mại, sự phát triển mạnh của cơ sở hạ tầng sẽ là động lực chính để thúc đẩy doanh nghiệp xanh hóa.
Về phía chính sách, Chính phủ cũng đã lồng ghép các giải pháp xanh vào các chiến lược phát triển dài hạn của ngành logistics. Bộ Công Thương đang xây dựng dự thảo Chiến lược phát triển logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035, trong đó tập trung vào các vấn đề như chuyển đổi năng lượng, phát triển vận tải đa phương thức, và khuyến khích các doanh nghiệp sử dụng phương tiện phát thải thấp.
Trước bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, các doanh nghiệp logistics nội địa cần phải nhanh chóng xanh hóa quy trình hoạt động, từ việc áp dụng công nghệ mới, tối ưu hóa quy trình quản lý, đến việc đầu tư vào các giải pháp vận tải thân thiện với môi trường. Sự hỗ trợ từ phía chính phủ và phát triển cơ sở hạ tầng sẽ là yếu tố then chốt để thúc đẩy ngành logistics trong nước phát triển bền vững và cạnh tranh với các đối thủ quốc tế.
Theo: Doanh Nhân Trẻ
